Bu rehber, Progresif Dağıtıcı Bloklarının (SSV) verimli çalışmasını sağlamak, sistem arızalarının önüne geçmek ve doğru montaj/devreye alma adımlarını kurumsal standartlarda yürütmek amacıyla hazırlanmıştır.
- Genel Bilgiler ve Yapısal Özellikler
Merkezi yağlama sistemlerinde kullanılan yağlama blokları, yapısal tasarımlarına göre temel olarak ikiye ayrılmaktadır:
- Pistonlu dağıtıcılar
- Pistonsuz dağıtıcılar
Kritik Teknik Not (Bypass Özelliği): > 8 çıkışlı SSV dağıtıcı bloklarında 1 ve 2 numaralı ilk iki çıkış, bypass geçiş özelliğine sahiptir. Sistemin işlevini düzgün bir şekilde yerine getirebilmesi için montaj aşamasında bu hatların kesinlikle körlenmemesi (kapatılmaması) gerekmektedir.
- Montaj Öncesi Hazırlık ve Hava Tahliye İşlemleri (Bleeding)
Sistemin ilk devreye alınmasında veya revizyon (bakım-onarım) işlemlerinden sonra, sistem içerisinde hava sıkışmasının engellenmesi hayati önem taşır. Bu doğrultuda aşağıdaki hazırlık adımları sırasıyla uygulanmalıdır:
2.1. Gres Tankının Hazırlanması ve Doldurulması
- Temizlik Kontrolü: İlk öncelik olarak gres tankının tamamen temiz ve yabancı maddelerden arındırılmış olduğundan emin olunmalıdır.
- Doğru Dolum Yöntemi: Sistemin hava yapmasını önlemek adına, tank dolumu kesinlikle doğrudan kapağın açılarak dökülmesi şeklinde değil; gresörlük portu üzerinden el pompası veya pnömatik (havalı) pompa yardımıyla yapılmalıdır.
2.2. Dağıtıcı Blok Testi
- Tank dolumu tamamlandıktan sonra, çıkış portlarına henüz herhangi bir hortum veya boru tesisatı bağlanmamalıdır.
- Sistem test amaçlı manuel olarak çalıştırılır.
- Çıkış portlarından sırasıyla; önce hava, ardından havalı/baloncuklu gres ve son olarak tamamen temiz, kesintisiz gres akışı görülene kadar çalıştırma işlemine devam edilir.
2.3. Hortum ve Boru Hatlarının Ön Dolumu (Pre-Loading)
- Montajı yapılacak boru ve hortumların hat içerisinde hava boşluğu yaratmaması için, montaj öncesinde içleri manuel olarak gres yağı ile doldurulmalıdır.
- Hortum veya borunun en uç noktasından temiz ve kesintisiz gres çıkışı elde edilene kadar gres basma işlemine devam edilmelidir.
2.4. Yağlama Noktalarının Temizliği
- Yağlanacak yüzeylerin (silindir dana gözleri, burçlar, mil yatakları vb.) tesisat bağlantısı kurulmadan önce açık ve temiz olduğu doğrulanmalıdır.
- Temizlik ve hat açma işlemi basınçlı hava veya manuel gres el pompası ile gerçekleştirilebilir.
- Kanalların temizliğinden emin olunduktan sonra, bu noktalara manuel olarak %60 – %70 doluluk oranında ön gres dolumu yapılmalıdır.
- Adım Adım Standart Montaj ve Devreye Alma Prosedürü
- Sistemin güvenli ve hatasız devreye alınması için aşağıdaki 12 adımlı sıralı kontrol listesi (checklist) eksiksiz uygulanmalıdır:
1 Gres Tankı Kontrolü: Gres tankını temizleyin ve genel durumunu kontrol edin.
2 Tank Dolumu: Tankı, gresörlük portunu kullanarak el pompası ya da havalı pompa ile %80 civarında doldurun.
3 Pompa Testi: Sistemi test amaçlı çalıştırarak ana çıkış portlarından hava kabarcıksız, temiz gres geldiğini gözlemleyin.
4 Hatta Ön Dolum: Montajı yapılacak tüm hortum ve boru hatlarının içini manuel olarak gres ile doldurun.
5 Noktasal Yağlama: Yağlama noktalarını temizleyin ve içlerine manuel olarak %60 – %70 oranında gres basın.
6 Mekanik Montaj: Boru/hortum tesisatını ve ilerici (progresif) dağıtıcı bloklarını pompaya monte edin. (Not: Bu aşamada sistemi henüz çalıştırmayın, yalnızca mekanik montajı tamamlayın).
7 Uçları Açık Bırakma: Yağlama noktalarına bağlanacak olan rekorları henüz sabitlemeyin; uç kısımlar açık ve teste hazır durumda bırakılmalıdır.
8 Son Hat Kontrolü: Tüm hatların, dağıtıcıların ve pompanın montajının yapıldığını, sadece son tüketim (yağlama) noktalarındaki rekorların açıkta olduğunu son kez fiziki olarak kontrol edin.
9 Blok Çalışma Kontrolü: Sistemi çalıştırarak progresif dağıtıcı blok içerisindeki pistonların hareketlerini ve düzgün işleyişini gözlemleyin.
10 Hava Tahliyesi: Bütün tesisatın açıkta kalan en uç noktalarından temiz ve hava kabarcığı içermeyen gres gelene kadar sistemi çalıştırmaya devam edin.
11 Sıralı Bağlantı: Uç noktalardan temiz gres akışı sağlandıktan sonra sistemi durdurun. İlk hangi noktadan yağ gelmeye başladıysa, o öncelik sırasına göre hortum veya boruları yağlama noktalarına sabitleyin.
12 Basınç Testi: Tesisat bağlantıları tamamen bittikten sonra sistemi yeniden çalıştırın. Pompa üzerindeki çıkış manometrelerini kontrol ederek basıncın normal çalışma limitlerinde olup olmadığını veya anormal bir basınç artışı yaşanıp yaşanmadığını takip edin
- İşletme Aşamasında Dikkat Edilmesi Gerekenler ve Sorun Giderme
Progresif (ilerici) akış sistemlerinde, hat üzerindeki mekanik hareketlerin zincirleme bir sırası vardır. Bu nedenle sistem işletilirken aşağıdaki hususlara hassasiyet gösterilmelidir:
1 Piston Blokaj Riski: Sistem içerisinde hava sıkışması yaşanması veya hat üzerinde ani bir karşı basınç/tıkanıklık oluşması durumunda, progresif dağıtıcı içindeki pistonlar strok (hareket) turlarını tamamlayamazlar.
2 Basınç Artışı ve Akış Durması: Pistonların hareketini tamamlayamaması halinde sistemdeki gres akışı tamamen durur. Eğer bu esnada pompa çalışmaya devam ederse, hat üzerinde sürekli ve tehlikeli bir basınç artışı (aşırı basınç) meydana gelir.
3 Müdahale Yöntemi: Bu tür bir arıza durumunda sistem derhal durdurulmalı, hat üzerindeki engel/tıkanıklık tespit edilerek giderilmelidir. Sorun çözüldükten sonra sistem yeniden devreye alınmalı ve dağıtıcı bloktaki pistonların düzgün bir şekilde strok hareketini tamamladığı gözle kontrol edilmelidir.
Not: Bu teknik döküman ve rehber içerisindeki tüm uygulama adımları, endüstriyel yağlama sistemlerinin kurulumu, devreye alınması ve bakımı süreçlerinde edinilen
saha tecrübelerine dayanarak hazırlanmıştır.
